انجمن علمی پدافند غیرعامل ایران شهر ایمن 2676-556X 9 2 2026 06 22 Scenario-Based Evaluation of Foresight Methods for Smart Seismic Systems Using an Integrated SWARA–VIKOR Model under Fuzzy-Grey Uncertainty ارزیابی سناریومحور روش‌های آینده‌پژوهی برای سامانه‌های هوشمند لرزه‌ای با استفاده از مدل یکپارچه SWARA–VIKOR تحت عدم‌قطعیت Fuzzy –Grey 325 352 741863 10.22034/scj.2026.2096608.1267 FA شاهین لعل عارفی گروه مهندسی عمران، مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین، اسفراین، ایران مهدی بیطرفان استادیار پژوهشکده مدیریت خطرپذیری و بحران، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله،تهران، ایران 0000-0003-2814-8704 Journal Article 2026 04 02 <span lang="EN-US">The rapid development of smart seismic systems has made future-oriented decision-making increasingly complex, particularly when technological uncertainty, implementation constraints, and resilience requirements must be considered simultaneously. This study develops a scenario-based framework for evaluating four foresight methods; actor analysis, brainstorming, bibliometric analysis, and patent analysis for supporting strategic decisions on smart seismic systems. The assessment was based on the judgments of 12 experts and eight criteria grouped into two categories: process-related criteria and resilience-oriented criteria. Criterion weights were derived using the Fuzzy-Grey SWARA method, while the alternatives were ranked through Fuzzy-Grey VIKOR under three decision scenarios: baseline, supportive, and resource-constrained. The robustness of the results was further examined using sensitivity analysis and 100,000-iteration Monte Carlo simulations. The findings show that adaptability, robustness, and rapidity are the most influential criteria, with resilience-related criteria accounting for 63% of the total model weight. Bibliometric analysis ranked first in all three scenarios, followed by patent analysis. Monte Carlo results indicated that bibliometric analysis retained the first rank with a probability above 99.8% in every scenario, whereas the probability of satisfying VIKOR’s acceptable-advantage condition was 46.7% in the baseline scenario, 77.5% in the supportive scenario, and only 12.1% under resource constraints. These results show that rank stability should not be interpreted as decisive superiority. A robust foresight decision should therefore consider not only the final ranking, but also the strength of separation between leading alternatives and the stability of that separation under uncertainty.</span> توسعه سامانه‌های هوشمند لرزه‌ای، تصمیم‌گیری درباره مسیرهای آینده فناوری را به مسئله‌ای چندمعیاره و همراه با عدم‌قطعیت تبدیل کرده است؛ مسئله‌ای که در آن انتخاب یک روش آینده‌پژوهی صرفاً بر اساس سهولت اجرا یا دسترسی به داده کافی نیست. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سناریومحور چهار روش تحلیل بازیگران، طوفان فکری، کتاب‌سنجی و تحلیل ثبت اختراع انجام شد. ارزیابی‌ها بر پایه قضاوت ۱۲ متخصص و هشت معیار در دو گروه فرایندی و تاب‌آوری صورت گرفت. وزن معیارها با روش خاکستری–فازی- سوآرا تعیین و گزینه‌ها با روش خاکستری–فازی ویکور در سه سناریوی پایه، حمایتی و محدودیت منابع رتبه‌بندی شدند. برای سنجش استحکام نتایج نیز تحلیل حساسیت و شبیه‌سازی مونت‌کارلو با 100,000 تکرار به کار رفت. یافته‌ها نشان داد سازگاری‌پذیری، استحکام و سرعت بازیابی مهم‌ترین معیارهای تصمیم هستند و معیارهای تاب‌آوری 63 درصد از وزن مدل را تشکیل می‌دهند. کتاب‌سنجی در هر سه سناریو رتبه نخست و تحلیل ثبت اختراع رتبه دوم را حفظ کرد. شبیه‌سازی مونت‌کارلو نشان داد احتمال حفظ رتبه نخست کتاب‌سنجی در تمام سناریوها بیش از 99.8 درصد است، در حالی که احتمال تحقق شرط مزیت قابل قبول در سناریوهای پایه، حمایتی و محدودیت منابع به‌ترتیب 46.7، 77.5 و 12.1 درصد به دست آمد. نتایج نشان می‌دهد ثبات رتبه با قدرت برتری یکسان نیست و ارزیابی روش‌های آینده‌پژوهی باید علاوه بر جایگاه نهایی، فاصله گزینه‌های برتر و پایداری تصمیم را نیز در نظر گیرد. چارچوب پیشنهادی می‌تواند مبنایی برای انتخاب واقع‌بینانه‌تر و قابل‌دفاع‌تر روش‌های آینده‌پژوهی در سامانه‌های هوشمند لرزه‌ای فراهم کند. https://www.ispdrc.ir/article_741863_59e3eda37b576a57d6c976fb8dbc57d1.pdf