نشریه علمی شهر ایمن

نشریه علمی شهر ایمن

بررسی مکان یابی و پراکنش جایگاه های پمپ بنزین در فضاهای شهری(مطالعه موردی :شهر زاهدان)

نوع مقاله : مقاله کاربردی

نویسندگان
1 1- استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد سلامی ، زاهدان، ایران
2 2- دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد سلامی ، زاهدان، ایران
3 انجمن علمی پدافند غیرعامل ایران، شعبه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
چکیده
هجوم بی رویه جمعیت به سوی شهرها لزوم طراحی مناسب به منظور ارائه خدمات ایمن، در دسترس و آسان را یک اولویت در برنامه ریزی و مکان یابی شهری معرفی می نماید، در این راستا با توجه به نقش پمپ های بنزین به عنوان عامل اصلی چرخه انرژی در حوزه حمل و نقل شهری و نیز آسیب پذیری و تاثیرگذاری بالای آن در نتیجه وقوع حوادث لزوم پرداختن به موضوع جانمایی و مکان یابی انجام شده جایگاه های مذکور را در شهرها یه ویژه در شهرهای مرزی مانند شهر زاهدان با توجه به شرایط خاص سیاسی، اجتماعی، امنیتی و اقتصادی دارای اهمیت می نماید. در این پژوهش سعی شده تا با همراه کردن نگاهی کاربردی به موضوع تاثیر پنج معیار اصلی که در متن به تفصیل به آن اشاره می شود، با توجه به شرایط خاص شهری زاهدان مبحث استقرار پمپ های بنزین شهری با لحاظ کاربری های پیرامونی با بکار گیری مدل Fuzzy AHP مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد.این تحقیق به برنامه ریزان پیشنهاد می دهد تا در زمان جانمایی یک کاربری مهم و استراتژیک حتما به محیط پیرامونی، برهم کنش کاربری ها و تاثیرات فضایی و اجتماعی و امنیتی مستقیم و غیر مستقیم آنها بر هم دقت نماید و همچنین تاکید می شود تا همواره در کلیه جانمایی ها به رغم وقت گیر بودن مطالعات آماری و استفاده از مدل های رفتاری و ساختاری از این قابلیت های موثر در آینده نگری بهتر استفاده بیشتری صورت پذیرد. تا شهرهایی ایمن تر و تاب آورتر داشته باشیم.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the location and distribution of gas stations in the city (case study: Zahedan city)

نویسندگان English

Masoumeh Hafez Rezazadeh 1
mohamadreza jahantighpak 2
maysam moradiyan 3
1 Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran
2 Ph.D student in Geography and urban planning, Department of Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran
3 Scientific Association of Passive Defense of Iran, Sistan and Baluchistan Branch, Zahedan, Iran
چکیده English

Abstract:
Considering the expansion of cities and the indiscriminate influx of population towards urbanization in the country, the need for proper design in order to provide safe, accessible and easy services is one of the priorities in urban planning and location. Gasoline fuel supply as the main factor of the energy cycle in the field of urban transportation, as well as its vulnerability and high impact as a result of the occurrence of accidents, the need to address the issue of location and location of the mentioned locations in cities, especially in border cities such as Zahedan is important due to the specific political, social, security and economic conditions. In this research, it has been tried to take a practical look at the issue of the effect of the five main criteria that are mentioned in detail in the text, considering the specific conditions of Zahedan city, the issue of establishing urban gas stations in terms of surrounding uses by using the model Fuzzy AHP should be investigated and evaluated. The reason for choosing this method is that it is more accurate than other similar methods. The document related to this topic is included in the article in its entirety with reference.
This research suggests the planners to pay close attention to the surrounding environment, the interaction of the uses and their direct and indirect spatial, social and security effects when placing an important and strategic use, and it is also emphasized to always All placements, despite the time consuming statistical studies and the use of behavioral and structural models, these effective capabilities should be used more in better foresight. To have safer and more resilient cities.
In this case study, the efforts of the researchers have been to identify the best conditions for creating fuel stations in Zahedan and based on that, finally suggest new tips for creating similar uses in the future in order to achieve a practical and operational goal. lead to the facilitation of future development. One of the tasks of urban designers is to create a peaceful and safe environment with comfort and security in cities for the residents, which is achieved when due attention is paid to it in the early stages and during the placement and location of uses. Principles of architecture and urbanism, passive protection and environment can be done. The special attention and effort of urban planners is necessary to achieve maximum efficiency and minimum damage to residents and urban infrastructure, especially in times of crisis. Also, in addition to the general view of the subject, with a special view to the development of services in the city of Zahedan and with the view of applying the above study, it has presented areas for the urban management of Zahedan to establish new gas stations based on the criteria defined in the research.
According to the above findings, it is suggested to prepare passive urban defense studies for the city of Zahedan along with comprehensive and detailed plan review studies, because if these two studies are separate, some important indicators that should be synergistic as a result of two types of views It provides the possibility of conflict, it is also suggested that in addition to the approved regulations of petroleum products distribution company, which are only governed by the safety and environmental aspect, and issues such as efficiency, functionality, continuity of service, effects on the functioning of the environment It does not take into account the surrounding and similar issues, urban planning and architecture issues should also be considered in these placements and locations in the future to improve the urban resilience of Zahedan at least in this sector. The best time to place fuel pumps or other risky uses is to predict them at the time of creating cities and preparing comprehensive and detailed plans, one of the important indicators in having a resilient and efficient city is the need for specific planning and It is documented in the field of land use and in fact in the form of the city's physical environment.
The five selected criteria include distance to populous areas, distance to main arteries, distance to military and law enforcement areas, distance to aid centers and distance from important administrative centers as factors affecting the continuity of city services in case of possible accidents in any One of the positions has been selected.

کلیدواژه‌ها English

"Locating"
" gas station"
"Five areas of the municipality"
"Zahedan city"
"Criterion"
فهرست منابع :
]1[ ابراهیم زاده، عیسی، و کاظمی زاد، شمس اله. )1392(. سنجش میزان رضای ت مند ی و تمایل به مشارکت شهروندان در اجرا ی پروژه های زی ربنا یی
شهرداری مورد: شهرداری زاهدان. جغرافیا و توسعه، 11)پیاپی 30(، .21-1
]2[ اسدامرجی، م،. و میربها، ب.. )1389(. ارائه متدولوژی مکان یاب ی جا یگاه های سوخت در معابر شهری )مورد کاوی منطقه 1 شهرداری تهران(.
کنفرانس ب ین المللی حمل و نقل و ترافی ک تهران، -)85-75(.
]3[ اسکندری، حمید )1390(، آمایش سرزمینی از منظر پدافند غیرعامل، چاپ اول، تهران، انتشارات بوستان حمید
]4[ امینی ورکی،سعید و مشهدی، حسن،) 1395(، مبانی مدیریت آسیب پذیری زیرساخت ها، چاپ اول، تهران، انتشارات بوستان حمید
]5[ بری مان ی، فرامرز، و راستی، هادی. )1393(. بررسی تطبیقی میزان دقت روش های AHP فازی و AHP کالسیک برای رتبه بندی شاخص های
موثر بر کیفیت زندگی مطالعه موردی: دهستان مهبان شهرستان ن یکشهر. فصلنامه جغرافیا و توسعه، 12)پیاپی 34(، .14-1
]6[ پاکزاد، جهانشاه )1375(، هویت و این همانی با فضا ، مجله صفه، شماره 21-22
]7[ پردلی، پونه و سلحشوری، محمد، ،1400ارزیابی سازگاری کاربریهای اراضی شهری مطالعه موردی: منطقه 1 شهر زاهدان با استفاده از نرم افزار
(AHP,GIS(،دومین کنفرانس بین المللی فناوری های نوین در مهندسی معماری و شهرسازی ایران،تهران، 19-1
]8[ پوراحمد, احمد, خلیجی, محمد علی. )1393(. قابلیت سنجی تحلیل خدمات شهری با استفاده از تکنیک VIKOR( مطالعه موردی شهر بناب،
مجله برنامه ریزی فضایی دوره 4)2( – صص 16-1
]9[ جهانتیغ پاک، محمدرضا و طباطبایی خدادادی، سید علی )1394(، مالحظات پدافندغیرعامل در طراحی تاسیسات شهری، چاپ اول، تهران،
انتشارات بوستان حمید
]10[ حسینی، سیدعلی، ویسی، رضا، کشاورزمافی، محمد، و محمدی، مریم. )1398(. تحلیل فضا یی جا یگاه های پمپ بنز ین و ا یستگاه های CNG در
شهر قزوی ن. جغرافیا و توسعه ناحی ه ای، 17)1 )پیاپی 32( (، .22-1
]11[ حنفی زاده، پیام و موسوی، سید حسن و نایبی، محمد امین،1388،ارایه مدلی برای ارزیابی و رتبه بندی جایگاه های عرضه سوخت با رویکرد فرایند
تحلیل سلسله مراتبی ، مجله مدیریت توسعه و تحول، صفحه 35-56
]12[ خیراتی, عباس و جاللی فراهانی، غالمرضا. )1401(. اهداف و چشمانداز طرح حفاظت از زیرساختهای کلیدی کالنشهرها در افق 5 سا له. نشریه
علمی شهر ایم ن : 5)3(، -1 .15
]13[ دهمرده پهلوان، مریم و میرکازهی، زهرا، ،1402ارزیابی وضعیت تسهیالت گردشگری مرکز استان سیستان و بلوچستان با روش AHP( مطالعه
موردی: شهرستان زاهدان(،یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهشهای نوین در عمران، معماری، مدیریت شهری و محیط زیست،تهران8-1،
]14[ ذاکریان، ملیحه؛ موسوی، نجف و باقری کشکولی، علی)1389(، تحلیلی بر پراکنش جمعیت و توزیع خدمات در محالت شهر میبد از منظر توسعه
پایدار، مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری، شماره ،2 صص .61-84
]15[ ستاره، علی اکبر و زنگنه شهرکی، سعید و حسینی، سید علی )1391( ، آمایش و مکانیابی از منظر پدافندغیرعامل، چاپ سوم، تهران: انتشارات
دانشگاه مالک اشتر
]16[ شاداب مهر، هومن و اجزاء شکوهی، محمد، )1393(، مطالعه تطبیقی موقعیت مکانی پمپ بنزین های شهر مشهد، فصل نامه آمایش محیط، شماره
 .82- 67 ،28
]17[ شاهینی فر، حمیدرضا،)1402(،مکان یابی بیمارستان با استفاده از روش AHP درمحیط GIS( نمونه موردی: منطقه 7 شهرداری شیراز(، دهمین
کنفرانس بین المللی عمران، معماری و مدیریت شهری، 15-1
]18[ شیعه، اسماعیل، )1398(، کارگاه برنامه ریزی شهری، چاپ ششم، تهران، انتشارات دانشگاه علم و صنعت
]19[ صالح، مینا و سهراب پور، حسن،1401،مکان یاب ی بهینه فضای سبز شهری کالردشت با استفاده ازمدل AHP،در محیط GIS،دومین هما یش ملی
رقابت پذی ری و آینده تحوالت شهری،تهران، 9-1
]20[ عرب مازار، علی اکبر و داهی فر، سوسن، ،1391مکان یابی بهینه جایگاه های سوخت گیری )مطالعه موردی مناطق 22 گانه شهر تهران(، ن شریه
اقتصاد و الگوسازی «تابستان 1391 شماره10
]21[ علمداری، شهرام و مشهدی، حسن )1391( . روش های ارزیابی آسیب پذیری زیرساخت ها و مدیریت بحران، چاپ :اول، تهران: انتشارات بوستان
حمید
]22[ فیلی، حمیدرضا و قمی، مجتبی و قادری پناه، آرمان،1394،توسعه مدیریت بسته بندی عناب با استفاده از تکنیک های تصمیم گیری TOPSIS
و AHP و مدل راهبردی SWOT، اولین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع، مدیریت و حسابداری، تهران،
]23[ مصیب زاده، علی و عسگری، فاطمه و کوره پزسعید، حدیثه و کرمانی زاده، ندا،1402،برنامه ریزی کاربری زمین و نقش آن در ارتقای تاب آوری
شهری از طریق AHP( نمونه موردی: منطقه 4 شهر ارومیه(،نهمین همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم معماری و شهرسازی ایران،تهران،
15-1
]24[ میرانی، سعیده و میرانی، حمیده،1402،تحلیل فضایی بیمارستانهای شهر قم با استفاده از روش تحلیل سلسسله مراتبی(AHP (،نهمین همایش
علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم معماری و شهرسازی ایران،تهران، 15-1
]25[ مبارکی, امید, اسمعیل پور, مرضیه و مدرومی, امیر. )1401(. ارزیابی و تحلیل میزان تاب آوری شهر ارومیه .نشریه علمی شهر ایم ن، 5)3(، -49
.65
]26[ موغلی، مرضیه و نجات، سیدمحمدحسین،1395،ارزیابی و مکان گزینی جایگاه های پمپ بنزین با استفاده از تحلیل سلسله مراتبیAHP( مطالعه
موردی: شهر شیراز(،کنفرانس بین المللی مهندسی شهرسازی، عمران،معماری،قم، 17-1
]27[ نظری ان، اصغر و گودرزی، داوود. )1392(. ساختار فیز یکی – کالبدی شهرها و نقش آن در ترافی ک شهری )مطالعه مورد ی: شهر بروجرد(. آمای ش
محیط، 6)23(، .50-27
]28[ نوبخت، شمس، و مصطفوی مار یان، امیر. )1389(. مکان یاب ی بهینه جا یگاه های عرضه سوخت با استفاده از برنامه ریزی ر یاضی و سیستم اطالعات
جغرافیا یی )GIS), مطالعه موردی شهر مشهد،. مجله مهندسی حمل و نقل، 2)2 )پیاپی 6((، -180 .171
]29[ وارثی، حمیدرضا، ب یک محمدی، حسن، و اکبری، محمود. )1390(. تحلیل فضا یی و برنامه ری زی نارسائ ی های مراکز خدمات شهری یاسوج. فصلنامه
حقیقات جغرافیایی، 26) 1 )پیاپی 100((، .88-71
]30[ ولی پوری، معصوم، بهرامی، محبوبه، رحی م آبادی، ابوالفضل، و کری می، امید. )1393(. مکان ی اب ی پمپ بنزی ن های شهر بروجرد با استفاده از سیستم
اطالعات جغرافیا یی )GIS). فصل نامه جغرافیا یی چشم انداز زاگرس، 6)20(، .179-161