نشریه علمی شهر ایمن

نشریه علمی شهر ایمن

تعریف و اولویت‌بندی مولفه‌های طراحانۀ دفاع محیطی در محیط انسان‌ساخت با رویکرد پدافند غیرعامل با تاکید بر قدرت نرم و سرمایۀ اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد واحد نور
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور
چکیده
شهروندان در شرایط وقوع بحران در معرض آسیب قرار‌می‌گیرند. در محدودۀ تهدیدات انسان‌ساز، علم دفاع غیرنظامی (پدافند غیرعامل) راهکارهای مختلفی را برای مدیریت بحران ارائه داده‌است. باتوجه به حساسیت‌های امنیتی داخلی و خارجی و تکرار وقایع امنیتی، ضروریست جامعۀ طراحان محیطی (معماران- شهرسازان) توجه ویژه‌ای به راهکارهای طراحانه در افزایش قدرت دفاعی محیط و کمک به حل بحران‌های امنیتی داشته‌باشند. هدف از این پژوهش تعریف و اولویت‌بندی مولفه‌های دفاع محیطی ذیل مفهوم کلان «امنیت محیطی» در محدودۀ تهدیدات انسان‌ساز (موضوع علم پدافند غیرعامل) است. این تحقیق با استفاده از نظر نخبگان و روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و مقایسات زوجی انجام ‌می‌گیرد و در زمرۀ تلاش‌هایی است که با رویکرد خشونت پرهیز به دنبال مدیریت امنیت و کاهش آسیب‌‌ها در محیط‌های انسان‌ساخت هستند. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی با ابزار مطالعه کتابخانه‌ای و مصاحبه عمیق به استخراج فهرست اولیۀ متغیرهای کلان پرداخته و پس از تدقیق فهرست، به اولویت‌بندی متغیرهای کلان و مقایسۀ زوجی متغیرهای زیرمجموعۀ آنها می‌پردازد. یافته‌های پژوهش بر اهمیت رویکردهای غیر‌کالبدی و مبتنی بر قدرت نرم در مواجهه با تهدیدات موضوع علم دفاع غیرنظامی تأکید دارد و عادت حاکم بر پژوهش‌ها و پروژه‌های پدافند غیرعامل مبتنی بر رویکرد استحکام‌بخشی و تقویت کالبدی را ناقص و در مواجهه با پاره‌ای از تهدیدات، ناکارآمد می‌داند و براین اساس نقش طراحان محیطی در افزایش قدرت نرم مبتنی بر ساختارهای طراحانۀ محیط در سامانۀ دفاع غیرنظامی بسیار موثر می‌داند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Defining and prioritizing design components of environmental defense in man-made environment with passive defense approach with emphasis on soft power and social capital

نویسندگان English

abbass ayati fard 1
Siyamak Nayyeri Fallah 2
akram khalili 2
jalal azimi amoli 2
1 Nour branch, Islamic Azad University
2 Nour branch, Islamic Azad University
چکیده English

Citizens are exposed to harm in the event of a crisis. In the scope of man-made threats, the science of passive defense has provided various solutions for crisis management. Despite internal and external security sensitivities and the repetition of security events, it is necessary for the community of environmental designers (architects-city planners) to pay special attention to design solutions to increase the defense power of the environment and help solve security crises.
The purpose of this research is to define and prioritize the components of environmental defense under the macro concept of "environmental security" in the scope of man-made threats (the subject of passive defense science). This research is carried out using the opinion of elites and the analysis hierarchy method (AHP) and pairwise comparisons, and it is among the efforts that seek to manage security and reduce harm in human environments with a non-violence approach. They are made. This research uses a descriptive-analytical method to extract the initial list of macro variables with the tools of library study and in-depth interviews, and after refining the list, prioritizes the macro variables and compares pairs of their subgroup variables.

کلیدواژه‌ها English

Built environment
Environmental defense
Environmental designers
Component
Hierarchical analysis
اصغریان جدی، احمد (1386)، الزامات معمارانه در دفاع غیرعامل پایدار، چاپ اول، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
آلتمن، ایروین (1395)، محیط و رفتار اجتماعی، ترجمه: علی نمازیان، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
براتی، ناصر و زرین­قلم، ناصر (1392)، ملاحظاتی در رابطه زبان فرهنگ ادراک و محیط انسان­ساخت، چاپ اول، انتشارات پرهام نقش، تهران.
بنتلی، ای. ین.، آلن ال.، پال م.، سومک گ.، گراهام ا. (1385)، محیط­های پاسخ­ده، مترجم: مصطفی بهزاد­فر، چاپ دوم، مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران.
بوزان، باری ( 1397)، مردم دولت­ها و هراس، مترجم: پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ پنجم،  پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران.
بولنز، اسکات ا (1395)، شهر و روح شهر در جوامع از هم گسیخته، مترجم: منوچهر طبیبیان، انتشارات دانشگاه تهران، ایران.
پاکزاد، جهانشاه؛ بزرگ، حمیده (1395)، الفبای روانشناسی محیط برای طراحان، چاپ چهارم، انتشارات آرمانشهر، تهران.
جهان­تاب، محمد (1390)، تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر احساس امنیت، پایان­نامه دکتری جامعه­شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
سازمان پدافند غیرعامل کشور (1398)، سند راهبردی پدافند شهری، ناشر: سازمان پدافند غیرعامل کشور، تهران.
راپاپورت، آموس (1392)، معنی محیط ساخته­شده، مترجم: فرح حبیب، ناشر: شرکت پردازش و برنامه­ریزی شهری، تهران، ایران.
زیاری، کرامت­اله،  ربانی، طاها. ساعدموچشی، رامین. (1397).  آینده­پژوهی، انتشارات دانشگاه تهران.
لاوسون، برایان (1399) زبان فضا، مترجم: علیرضا عینی­فر- فواد کریمیان، انتشارات دانشگاه تهران، ایران.
نیومن، اسکار (1387)، خلق فضای قابل دفاع، مترجمان: فائزه رواقی و کاوه صابر، انتشارات طحان، تهران، ایران.
وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت امور مسکن و ساختمان، مقررات ملی ساختمان(1395)، مبحث21، نشر توسعه ایران.
هاشمی فشارکی، سیدجواد. (1397)، مبانی طراحی محله‌ی امن و پایدار. چاپ اول. ناشر: مرکز مطالعات پژوهشی  بعثت وابسته به سپاه محمد رسول‌الله(ص)، تهران.