شهر ایمن

شهر ایمن

تحلیل ساخت کالبدی- فضایی شهر و محلات آن از منظر امنیت فرهنگی نمونه موردی: شهر شاهرود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 کارشناسی ارشد آمار ریاضی، گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
توجه به توسعه کمی شهرها و بی توجهی به مباحث فرهنگی، باعث شکل گیری سیمایی بی هویت در شهرها شده و امنیت فرهنگی شهر را مورد تهدید قرار داده است. با نظر به نقش امنیت فرهنگی در پایداری اجتماعی جوامع و نقش ساخت کالبدی- فضایی شهر در انتقال معانی و مفاهیم مستتر، مساله پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل امنیت فرهنگی در ساخت کالبدی- فضایی شهر است. با بررسی مبانی نظری و گردآوری شاخص ها و بررسی روایی آنها از طریق 25 نفر از متخصصان معماری و شهرسازی، تعداد 384 پرسشنامه محقق ساخت با طیف لیکرت در بین شهروندان شهر شاهرود از طریق نمونه گیری تصادفی و بصورت اینترنتی توزیع و پس از جمع آوری پرسشنامه ها، با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفتند. با توجه به یافته ها، امنیت فرهنگی در نمونه موردی در سطح متوسط قرار دارد. از 5 مولفه اصول اعتقادی، دستاوردهای تاریخی و تمدن سازی، سنتها و آیین ها، تاثیر پذیری مثبت از دیگر فرهنگ هاو "سبک زندگی، بالاترین میانگین نمره مربوط به اصول اعتقادی و در مقابل، پایین‌ترین میانگین مربوط به "سبک زندگی" است. در بررسی همبستگی میان مولفه ها، روابط مثبت و نسبتاً قوی میان مؤلفه‌ها وجود دارد. ضرایب استاندارد شده رگرسیون نشان داد که قوی ترین رابطه بین امنیت فرهنگی و تاثیر پذیری مثبت از دیگر فرهنگ ها است و ضعیف ترین رابطه مربوط به امنیت فرهنگی و اصول اعتقادی است با نظر به اهمیت موضوع، رهیافتهایی در قالب راهکار در نتیجه گیری ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of the physical-spatial structure of the city and its neighborhoods from the perspective of cultural security Case study: Shahrood city

نویسندگان English

Islam Karami 1
Fatemeh Shahhosseini 2
1 department of architectural and Urbanism, Faculty of Architectural Engineering and Urbanism, Shahrood University of Technology (SUT), Shahrood. Iran
2 Master of Science in Mathematical Statistics Department of Statistics, Faculty of Mathematical Sciences Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
چکیده English

Introduction
No society will achieve sustainable political and social security without intellectual and cultural security. The issue of the present research is the role of the physical-spatial structure of the city in the perception of cultural security by citizens. The research aims to achieve physical-spatial components effective in promoting cultural security. Shahroud city in Semnan province, as one of the medium-sized cities with favorable climatic conditions in the geographical area of central Iran, is located at the center of urban development, and the need to formulate physical-spatial rules and regulations in such cities where culture and cultural security can, like Shirazeh, heal the contemporary social life of cities is essential. Cultural security means preserving the specific identity of the society. That is, the reference of cultural security is identity, which means protecting the fundamental secrets of the survival and advancement of culture. Any event or process that has a destructive effect on traditional and sustainable patterns of language, culture, identity, and religious customs is an identity and cultural threat. The present research has investigated the definitions of cultural security and through the application of descriptive-analytical methods, has identified the components of cultural security. Despite numerous articles on cultural security, a review of the research background shows the importance of the research hypothesis and its scientific gap in the theoretical literature of architecture and urban planning.
Data and Method

The components of cultural security can be examined in 5 areas:
• Attention to the principles of belief: Includes worship and worship and all activities carried out in order to perform religious duties.
• Lifestyle: Includes a way of life based on dos and don’ts and derived from the rules and laws of life that arise from the requirements of reason, Islamic law, and custom.
• Social traditions and rituals: Includes ceremonies, rituals, methods, and processes that express the way of activity and behavior in a specific area or a specific subject based on collective wisdom.
• Historical achievements and civilization-building: Includes all accumulations and experiences that rely on the principle of completion and evolution achieved over time and are based on the internal development of a product and its perfection over time.
• Positive influence from other cultures: Includes experiences that are consistent with the native culture that have emerged during cultural interactions.
To conduct field studies, a research package questionnaire was prepared based on the explained indicators for the five components and made available to citizens online. The statistical sample of the present study is the citizens of Shahroud city, which, through the calculation of the Cochran formula, the statistical sample size is 384 people. The sampling method was carried out by random and irregular sampling method and by sending links to friends and acquaintances in different neighbourhood’s of the city. An attempt was made to distribute the questionnaire link in such a way that people from different neighbourhood’s had the chance to participate in the evaluation. Therefore, people were asked to make sure to provide the link to their friends from different neighbourhood’s. The questionnaire was made with a Likert spectrum and a 5-option scale, which is part of the questions related to the demographic information of the respondents. The validity of the questionnaire was examined by examining 25 relevant and concerned experts on the subject. The reliability of the questionnaire was examined through Cronbach's Alpha. The Cronbach's alpha value is 0.86, which indicates that the set of items (from all components) are generally consistent and homogeneous and can well measure the overall construct of security.
Results and Discussion

According to the findings, cultural security in the case sample is at an average level. Of the 5 components of "belief principles", "historical achievements and civilization-building", "traditions and rituals", "positive influence from other cultures" and "lifestyle", the highest average score is related to "belief principles" and, conversely, the lowest average is related to "lifestyle". In examining the correlation between the components, there are positive and relatively strong relationships between the components. The standardized regression coefficients showed that the strongest relationship is between cultural security and positive influence from other cultures, and the weakest relationship is related to cultural security and belief principles.

Conclusion
The present study demonstrates the city's strong capacity to explain cultural security and create a platform for realizing a desirable and ideal culture. Given the necessity of paying attention to culture and identity in contemporary Iranian urban planning, it is essential to pay more attention to the indicators of realizing cultural security in new urban developments. In light of the studies conducted, strategies for directing social activities in parks and public spaces, planning flexible spaces within neighbourhood’s, developing the concept of neighbourhood and neighbourhood-centricity, trying to socialize cities while paying attention to the social nature of neighbourhood’s in local culture, reviving traditional arts, promoting the role of public building courtyards as urban spaces, creating a platform for presence, respecting the elderly and disabled, and creating active social opportunities, paying attention to the social and cultural role of mosques and religious buildings in addition to their worship function, utilizing urban arts, and paying attention to the human dignity of space will be useful in strengthening cultural security in cities.

کلیدواژه‌ها English

Cultural security
identity
Islamic city
Islamic culture
shahrood
آشنا، حسام الدین و محمد صادق اسمعیلی، 1388، امنیت فرهنگی؛ مفهومی فراسوی امنیت ملی و امنیت انسانی، راهبرد فرهنگ، شماره 5، 73-89
آشوری، داریوش. 1379. تعریف ها و مفهوم فرهنگ. تهران: آگاه.
ابرقویی فرد, حمیده , صابونچی, پریچهر و فرزین, احمد علی . (1397). بازخوانی نقش مناظر آیینی در هویت‌بخشی به شهرهای ایرانی. باغ نظر, 15(65), 5-12.
اهری، زهرا. 1385. مکتب اصفهان در شهرسازی-دستور زبان طراحی در شالوده شهری. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
احمدیان, محمدعلی . (1403). شهر اسلامی در چالش با مدرنیته از دیدگاه مکتب ساخت گرایی. الهیات شهر, 2(3), 23-43.  
امین زاده، بهناز و محمد نقی زاده.1381. آرمانشهر اسلام شهر عدالت. مجله علمی پژوهشی صفه 35 (12) : 21-31. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
اسماعیلی, علی. (1402). جایگاه مسجد در تحقق همبستگی اجتماعی و توسعه شهر اسلامی. فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری, 14(55),
الماسی, فاطمه و دادفر, شیما . (1401). تبیین شاخص‏های معماری ایران در دوران اسلامی و کاربست آن در طراحی جداره‏های معاصر محلات مسکونی؛ مطالعۀ موردی محلۀ باغ زرشک اصفهان. مطالعات میان‌رشته‌ای معماری ایران, 1(2), 1-19.
اخوت، هانیه و نینا الماسی فر و محمد رضا بمانیان. 1389. معماری و شهرسازی سنتی در کشورهای اسلامی. تهران: هله/ طحان.
بابالیان, مجید . (1393). امنیت فرهنگی در جامعه اسلامی از منظر نهج‌البلاغه. پژوهش های اجتماعی اسلامی، 20(101)، 21-50
فردوسی, سجاد و بابائی, یاور . (1402). الزامات رضایتمندی گردشگران از امکانات و خدمات شهری، مطالعه موردی: شهر شاهرود. فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری14، (شماره 4 (پیاپی 33)), 15-32.
باوندیان, علیرضا . (1403). الهیاتِ شهر اسلامی؛ کُنج ها و گُنج ها. الهیات شهر:2(3)، 45-75
بدیعی، مرجان. (1388). گفتمان نامگذاری خیابانهای تهران پس از انقلاب اسلامی. ژئوپلیتیک، 5(1 (پیاپی 14))، 72-101.
بهزاد فر، مصطفی. 1387. هویت شهر نگاهی به هویت شهر تهران. چاپ دوم، تهران: نشر شهر.
بمانیان، محمد رضا. 1386.رهیافتهایی در تبیین معماری مسلمین. تهران: سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور.
بمانیان، محمدرضا و دیگران، 1388. سنجش عوامل موثر بر ارتقای زنان در محیط های شهری. پژوهش زنان3 (7): 67-49. نهران: مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران.
بمانیان، محمد رضا و دیگران. 1391. تبیین مکانیابی خانه در واحد همسایگی با تکیه بر آیات قرآن کریم.  شهر و معماری بومی 2: 63-49. یزد: دانشگاه یزد.
بحرینی، سید حسین.1374. زبان طراحی شهری خودی. نخستین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی. جلد دوم. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور
بحرینی، سید حسین و گلناز تاج بخش. 1378. مفهوم قلمرو در فضاهای شهری و نقش طراحی شهری خودی در تحقق آن. نشریه علمی پژوهشی هنرهای زیبا 6: 31- 18. تهران: دانشگاه تهران.
بحرینی،سیدحسین. 1384.تحلیل فضاهای شهری: در رابطه با الگوهای رفتاری استفاده کنندگان و ضوابطی برای طراحی. چاپ چهارم. تهران: دانشگاه تهران.
بلوکباشی، علی. 1383. تعزیه و تعزیه خوانی در ایران. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی
بلالی اسکویی, آزیتا, جبارپور مهرآباد, فاطمه, و رحیم پور, عرفان. (1403). تدوین مؤلفه‌های شهر اسلامی مبتنی بر اسناد بالادستی؛ رویکردی تمدنی. فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی, 7(2), 1-34
بمات، نجم الدین. 1369. شهر اسلامی. محمدحسین حلیمی و منیژه اسلامبولچی. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. 
پاکزاد، جهانشاه. 1386. مبانی نظری و فرآیند طراحی شهری. تهران: شهیدی
پورجعفر، محمدرضا. 1381. توجه به معیارهای طراحی شهری و معماری در مساجد قدیمی(مورد مطالعه مسجد جامع دهلی). نشریه علمی پژوهشی مدرس هنر1(1):90-75. تهران: دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی.
پیربابایی، محمد تقی و اسلام کرمی.1390.  عوامل موثر بر نارضایتی از مکان پیرامون بافت های باز سازی شده. مجله علمی پژوهشی مدیریت شهری 27: 182-163. تهران: پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی، سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور.
پورمحمدی, محمدرضا , روستایی, شهریور و کاملی فر, زهرا . (1403). سنجش میزان تحقق پذیری پیشران های شهر اسلامی در شهر تبریز. جغرافیا و برنامه‌ریزی, 28(87), 163-143.
دانش، جابر. 1389. مبانی شکل گیری و اصول سازمان یابی کالبدی شهرهای اسلامی. مجله علمی پژوهشی شهر ایرانی اسلامی 1: 31-15. تهران: جهاد دانشگاهی.
تجلیل، ابوطالب. 1389. ارزشها و ضد ارزشها در قرآن. چاپ چهارم. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
تقوایی، علی اکبر و سکینه معروفی. 1389.ارزیابی نقش مساجد در کیفیت محیط؛ مطالعه موردی مسجد امیر تهران، مجله علمی پژوهشی مدیریت شهری 25: 234-219. تهران: پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی، سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور.
تولایی، نوین. 1381. شکل شهر منسجم. نشریه علمی پژوهشی صفه 35: 18-5. تهران: دانشگاه شهید بهشتی تهران.
توحیدفام،محمد. 1380. موانع توسعه فرهنگی در ایران. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
حاجیانی، ابراهیم 1394، امنیت هویت مبانی و چارچوب نظری، جامعه شناسی ایران، دوره ۹9 ،ش. 1 ،صص ۳0-۳
حبیبیان، محمدحسن و محمدحسن صبوری، 1391، جنگ نرم و امنیت فرهنگی جمهوری اسلامی، امنیت پژوهی، 11(40)، 31-52
حجت، عیسی. 1385. تهیه و تدوین مواد درسی و محتوای آموزش های عمومی معماری وشهرسازی؛گزارش مرحله دوم. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری.
خزائی، علی اکبر، 1388، امنیت فرهنگی، ماهنامه اطلاعات راهبردی، 7(81)
خورسند, رامین, لطفی, سهند, & بهزادفر, مصطفی. (1401). بازخوانی اصول و مفاهیم زیبایی و انگاره‌ی‌ زیباسازیِ شهر از منظر حکمت اسلامی. مطالعات میان‌ رشته‌ای تمدنی انقلاب اسلامی, 1(2), 31-60.
جعفری تبریزی، محمد تقی. 1379.  فرهنگ پیرو و فرهنگ پیشرو. تهران: کرامت.
جعیط، هشام. 1372. کوفه پیدایش شهر اسلامی. ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
جمالی, یحیی و قره بگلو, مینو . (1402). بازاندیشی در مفهوم باهمستان در راستای تکوّن مفهوم امت واحده در بستر معماری و شهرسازی. فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی, 11(4), 267-294.
جهان بزرگی، احمد، 1388، امنیت در نظام سیاسی اسلام، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
جوادی آملی، عبدالله. 1391. مفاتیح الحیات. چاپ پنجاه و هفتم. قم: اسراء.
دشتی, فرزانه و باقری نیا, حدیث . (1399). بازخوانی مسئله امنیت فرهنگی در نظام سیاسی مردم‌سالاری دینی (با تأکید بر بینش، نگرش و کنش مقام معظم رهبری). فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی9(3)، 41-62
زارع، سعیده و جهانیان، رمضان و سلیمی، مهتاب،1399،طراحی الگوی امنیت فرهنگی در توسعه پایدار، 16(1)، 23-39
سعیدی رضوانی،عباس.1372. بینش اسلامی و پدیده‌های جغرافیایی، مقدمه‌ای بر جغرافیای سرزمین‌های اسلامی. مشهد: استان قدس رضوی.
سید قطب، محمد. 1354. ویژگیهای ایدئولوژی اسلامی. ترجمه سید محمد خامنه ای. تهران:
سیمبر, رضا و رضاپور, دانیال . (1397). امنیت فرهنگی از منظر آیت ا... خامنه ای. بحران پژوهی جهان اسلام، 5(3)، 131-156
سیفیان، محمد کاظم. 1374. قالب و محتوا در معماری اسلامی. نشریه علمی پژوهشی هنرهای زیبا 1: 58-56. تهران: دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران.
شکویی، حسین. 1369. جغرافیای اجتماعی شهرها. تهران : جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران.
راپاپورت آموس. 1366.  منشاء فرهنگی مجتمع‌های زیستی. ترجمه راضیه رضازاده. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.
رحمانی ساعد, هادی و شفیعی, جمال . (1401). مفهوم و مؤلفه های امنیت فرهنگی در گفتمان ایرانی اسلامی. امنیت ملی، 12(44)، 299-332.
زنگی، بهنام و احمدی، بدرالدین، 1395، بررسی کارکردهای هویت‌بخش هنر شهری دیوارنگاری در شهر ایرانی اسلامی. هنرهای صناعی اسلامی. ; ۱ (۱) :۳۹-۴۶
علوی، سید مهدی،1395،تاثیر جهانی شدن بر امنیت فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، 15(80)، 123-153
قربی، سید محمد جواد و سید حسین محمدی نجم، 1393، امنیت فرهنگی در سند چشم انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران، مولفه ها، تهدیدها و راهکارها، سیاست دفاعی، 22(87)، 9-52
ستاری ساربانقلی, حسن , کرامتی, حمید و جوانپور هروی, عزیز . (1401). مفاهیم شهری مورد تاکید در کتاب من لایحضره الفقیه در جهت نیل به الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت. فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی, 10(1), -.
کرمی، اسلام.1390. فرآیند توجه به هویت اسلامی در ساختار کالبدی شهرهای ایرانی: دستیابی به مفهوم حس مکان ایرانی-اسلامی در طراحی شهری معاصر، همایش ملی معماری و شهرسازی اسلامی، تبریز: دانشگاه هنر اسلامی تبریز.
کرمی، اسلام، 1392، بررسی تحقق پذئری شریعت- شهر اسلامی در شهرسازی پس از انقلاب اسلامی ایران نمونه موردی رشدیه تبریز، پایان نامه دکتری، اساتید راهنما: قاسم مطلبی و بهادر زمانی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
کریمی مله, علی و گرشاسبی, رضا . (1397). باستان‌گرایی جدید و تأثیر آن بر امنیت فرهنگی– سیاسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی21(82), 153-182..
لک‌زایی, نجف و نباتیان, محمد اسماعیل . (1392). امنیت فرهنگی از منظر فقه شیعه. فصلنامه مطالعات راهبردی،16(62)، 31-58
ندیمی، هادی. 1375. آیین جوانمردی و طریقت معماران. نشریه علمی و پژوهشی صفه21و 22(6): 21-6. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
نصیری، علی اصغرو نجف لک زایی، 1397، مبانی مناسبات "امنیت فرهنگی متعالی" و "آزادی فرهنگی متعالی"، سیاست متعالیه، 6(21)، 59-76
طباطبایی، محمد حسین. 1386. روابط اجتماعی در اسلام. چاپ دوم. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طباطبایی، محمد حسین.1391. تعالیم اسلام. به کوشش سید هادی خسروشاهی.چاپ هشتم. قم: بوستان کتاب. (الف)
عبدالستار عثمانی.1376. مدینه اسلامی. ترجمه علی چراغی. تهران: امیرکبیر.
عکاش، سمیر. 1378. تجلی نظم جهانی و نقشه‌برداری از آن در معماری سنتی اسلامی، ترجمه خان‌محمدی ، نشریه علمی پژوهشی صفه 28: 61-48. تهران: دانشگاه شهیدبهشتی.
عکاش، سمیر. 1378. تجلی نظم جهانی و نقشه‌برداری از آن در معماری سنتی اسلامی، ترجمه خان‌محمدی ، نشریه علمی پژوهشی صفه 28: 61-48. تهران: دانشگاه شهیدبهشتی.
علی بخشی، ابراهیم، 1389، الگوی طرح ریزی راهبرد نظامی و مدیریت امنیت ملی، دافوس، تهران
علیخواه، فردین، و اقامتی، رضا. (1392). تحلیلی بر نام گذاری معابر عمومی شهری (مطالعه ای در شهر رشت). مطالعات توسعه اجتماعی - فرهنگی، 2(3)، 131-152.
علیلو, مهدی , کاظمی, الهام و پورمحمدی, محمدرضا . (1398). بررسی رابطه فضای شهری مطلوب با برگزاری آئین های عزاداری مطالعه موردی: مراسم عزاداری دهه محرم در محله خطیب شهر تبریز. جغرافیا و برنامه‌ریزی, 23(70), 29-57.
علیزاده, سلیمان. (1393). ابعاد و مؤلفه‌های امنیتِ فرهنگی از منظر امام خمینی(ره). فصلنامه پژوهش های حفاظتی امنیتی، 3(10)، 95-121
علیزاده، هوشمند و کیومرث حبیبی. 1390. عوامل شکل دهنده شهرهای تاریخی مسلمانان. مجله علمی پژوهشی شهر ایرانی اسلامی3: 76-71. تهران: جهاد دانشگاهی.
فلسفی، محمد تقی. 1372 . الحدیث؛ چاپ نهم، تهران:  مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
قائمی مقدم، محمد رضا. 1384. روش عبرت دهی در قرآن. تربیت اسلامی1: 38-9. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم.
ماندل، رابرت،  1377، چهره متغیر امنیت ملی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
مرتضی، هشام. 1387. اصول سنتی ساخت و ساز در اسلام. ترجمه ابوالفضل مشکینی و کیومرث حبیبی. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری، وزارت مسکن و شهرسازی.
محمدی، محمد مهدی، 1389، قدرت نرم و امنیت فرهنگی، سیاست راهبردی،2(5و 6)
محمدی ری شهری، محمد. 1385. میزان الحکمه جلد اول. ترجمه حمیدرضا  شیخی. قم: دارالحدیث. الف
محمدی ری شهری، محمد. 1385. میزان الحکمه جلد ششم. ترجمه حمیدرضا  شیخی. قم: دارالحدیث.ب
محمدی ری شهری، محمد. 1387. فرهنگ نامه مسجد، مترجم مرتضی خوش نصیب. قم: دارالحدیث.
مشکین فام، مهرداد و غضنفری نژاد، براتعلی و بابالو، مرتضی و اعظمی نیا، مسعود،1403،تحلیل گفتمان مقام معظم رهبری در حوزه امنیت فرهنگی ایران، راهبرد دفاعی، شماره 87، 41-64
مصباح یزدی. محمد تقی. 1388. جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن. قم:  موسسه در راه حق.
مطهری، مرتضی. 1358. مقدمه ای بر جهان بینی توحیدی؛ جلد دوم: جهان بینی توحیدی. قم: صدرا.(ب)
مطهری، مرتضی.1377. عدل الهی. چاپ یازدهم. قم: صدرا. (الف)
مطهری، مرتضی. 1377. انسان و ایمان. چاپ شانزدهم. قم: صدرا.(ب)
معماریان،غلام حسین. 1384. سیری در مبانی نظری معماری. تهران: سروش دانش.
موسوی, سیدصدرالدین و قربی, محمد جواد . (1392). روشهای تحقق امنیت فرهنگی در منظومه فکری امام خمینی(ره). پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی, 3(8), 60-29.
موسوی سروینه باغی, الهه سادات . (1397). تحلیل عوامل مؤثر بر ارتقای کیفیت حضورپذیری عابرین پیاده در محلات شهر اسلامی (مورد مطالعه: محلات شهر مشهد). مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان, 13(1), 129-156
مولائی, اصغر . (1402). تبیین اصول و مبانی شهر و شهرسازی اسلامی بر مبنای احکام ثابت. فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان, 13(1), 127-144.
میر محمد تبار, سیداحمد . (1403). دین و امنیت فرهنگی: بررسی رابطه مشارکت در اجتماعات دینی و امنیت فرهنگی در جوانان شهر ساری. دین و ارتباطات (دانشگاه امام صادق/ نامه صادق)، 31(1)، 99-126
مهندسین مشاور طرح معماری محیط (1399)، طرح توسعه و عمران (جامع) و حوزه نفوذ شهر شاهرود. وزارت راه و شهرسازی: سازمان
مسکن و شهرسازی استان سمنان.
نقره کار ،عبدالحمید.1380. حفظ ارزشهای فرهنگی در معماری و شهرسازی، جامعه و فرهنگ(مجموعه مقالات)،جلد(5). تهران:  آرون.
نقره کار، عبدالحمید. 1387. درآمدی بر هویت اسلامی در معماری و شهر سازی، تهران: پیام سیما.
نقی زاده، محمد. 1377. صفات شهر اسلامی در متون اسلامی. نشریه علمی پژوهشی هنرهای زیبا 4و5: 61-47 . تهران: دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران.
نقی زاده، محمد. 1385.  معماری و شهرسازی اسلامی. اصفهان: راهیان.