شهر ایمن

شهر ایمن

مرور و تحلیل محتوای مطالعات داخلی مرتبط با استرس شهری

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
خاطره مغانی رحیمی 1
محمدرضا پورجعفر 2
حمیدرضا صارمی 3
سید علی صفوی 2
1 گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 تهران، دانشگاه تربیت مدرس
3 تهران، دانشگاه تربیت مدرس،
10.22034/ispdrc.2025.2059478.1183
چکیده
شهرنشینان در معرض عوامل استرس‌زا فراوانی قرار می‌گیرند. اما تاکنون تحقیقات کافی در این حوزه انجام نشده است. البته تعدادی از مطالعات داخلی در حوزه های بین رشته ای معماری، جامعه شناسی، شهرسازی، روانشناسی و ... این موضوع و موضوعات پیرامونی بسیار مرتبط با آن را با رویکردهای مختلف بررسی کرده اند. مطالعه ای وجود ندارد که به سوال «مطالعات داخلی چگونه پیوند بین استرس و شهر را مطالعه کرده اند؟» پاسخ دهد. به همین منظور در این پژوهش مطالعات داخلی در حوزه استرس شهری به صورت جامع و بین رشته ای تحلیل و بررسی شده است. در این پژوهش با استفاده از روش مرور روایی مطالعات پیشین در چند مرحله شناسایی و غربالگری شده، سپس با استفاده از تحلیل محتوا به تحلیل این مطالعات پرداخته شده است. یافته های این پژوهش نشان می‌دهد، محققان داخلی استرس شهری را بیشتر ناشی از شاخص های اجتماعی، کالبدی، محیطی، کاربری و فعالیت، حمل و نقل، ویژگی های فردی، مسکن، فرهنگی-سیاسی و اقتصادی می دانند. همچنین شاخص آلودگی صوتی مهم ترین شاخص ذکر شده در مطالعات پیشین می باشد. مقایسه یافته های این پژوهش و مطالعات پیشین نشان می دهد، هشت رویکرد کلی در مطالعات داخلی حوزه استرس شهری لحاظ شده است. بیشتر مطالعات داخلی ارتباط استرس با یک موضوع جانبی را بررسی کرده و یا به طراحی شهری کاهنده استرس پرداخته اند. در نتیجه این حوزه نیازمند مطالعات بیشتر و جامع تر می باشد.
کلیدواژه‌ها
"استرس شهری"
"عوامل استرس زای شهری"
"سلامت روان شهری"
"مرور"
"تحلیل محتوا"
موضوعات

عنوان مقاله English

Review and content analysis of Iranian studies related to urban stress

نویسندگان English

khatereh Moghani Rahimi 1
Mohammad Reza Pourjafar 2
Hamidreza Saremi 3
Seyyed Ali Safavi 2
1 a. PhD Candidate of Urban planning and Design, Faculty of Arts and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 Tehran, Tarbiat Modares University
3 Tehran, Tarbiat Modares University,
چکیده English

Introduction
Exposure to stress and its resulting harm is the most important factor in the increase in mental disorders (Streit et al., 2014: 352). Exposure to greater stress can be a factor or the main background for the spread of stress-related mental illnesses in cities (Adli et al., 2016: 72), (Kennedy & Adolphs, 2011: 452), (Wandersman & Nation, 1998: 651). Stress is one of the most pervasive aspects of modern life that has many consequences, including physical and mental harm, social harm, and aggressive reactions, etc. (Kermi et al., 2008: 92). In fact, stress can increase the risk of burnout, emotional exhaustion, cardiovascular diseases, digestive disorders, blood pressure, diabetes, obesity, and dementia (Schaupp et al., 2024: 2). For this reason, the current century has been called the century of communication management, stress, anxiety, and neurocognitive disorders (Zarei and Naghizadeh, 2013: 1). Stress is a psychological issue that has attracted the attention of scientists from various fields, including doctors, psychologists, physiologists, biologists, and sociologists (Khodayarifard and Parand, 2007: 90). Urban planning, as a field that is related to all areas related to humans and their environment, must definitely consider the area of human health, especially mental health and stress (Ghaffarian Shoa'i, 2014: 4). However, not enough research has been conducted in this field so far. Of course, a number of domestic studies in the interdisciplinary fields of architecture, sociology, urban planning, psychology, etc. have examined this issue and its very related peripheral issues with different approaches. However, there is no study that answers the question "How have domestic studies studied the link between stress and the city?"
The prerequisite for starting any research work is to review previous studies to identify study gaps and strengths and weaknesses in that field. For this purpose, this research attempts to review domestic studies in the field of urban stress with an interdisciplinary approach and take a step towards advancing knowledge in this research field.
Methodology
The research method in this study is a review, and previous studies were identified and screened in several stages using the narrative review method, then these studies were reviewed and study gaps were identified using content analysis.
Results and discussion
The findings of this study show that domestic researchers consider urban stress to be mostly caused by social, physical, environmental, use and activity indicators, transportation, individual characteristics, housing, cultural-political, and economic. Also, the indicators of noise pollution, balance in population density (crowdedness-seclusion), security, landscape pollution (visual), amount of green space, appropriate light contrast during the day and night, air pollution, temperature and thermal comfort, environmental control and prediction, sensory overload (intensity of nervous stimulation and stimuli), contact with nature, traffic, quality of walking facilities, safety, social support, sense of belonging, mix of uses, access to spaces that enhance physical activity, number of floors and high-rise buildings, condition of furniture and urban facilities in streets and open spaces, condition of public transportation, light pollution, social interactions, access to resources and services, building density, degree of wear and tear of the fabric and resistance and life of buildings, physical and visual permeability of the fabric, quality of passages, ease of urban mobility, privacy and personal territory for individuals, violence and anger, crime and misdeeds, identity and rent, land and housing prices, respectively, are the most frequently mentioned indicators in previous studies.
Conclusion
As a result, no domestic research has been conducted in the field of urban planning to examine urban stress by combining planning and design approaches and to provide a comprehensive perspective on the field of stress-therapeutic urban planning. In fact, the studies conducted have often either examined stress-therapeutic urban planning or redesigned part of the environment based on reducing people's perceived stress. The methods of collecting information in these studies are also often questionnaires and field studies. Of course, because people are often not honest about stress and psychological issues in entering information into questionnaires, it seems that the application of other modern methods in this field can be very effective. Also, examining this issue in different study samples such as urban streets, neighborhoods, cities, urban squares, urban areas, urban parks and green spaces, urban areas, urban textures, etc. can identify the hidden aspects of this issue.
Funding
There is no funding support.
Authors’ Contribution
Authors contributed equally to the conceptualization and writing of the article.
Conflict of Interest
Authors declared no conflict of interest.
Acknowledgments
We are grateful to all the scientific consultants of this paper.

کلیدواژه‌ها English

"Urban stress"
"Urban stressors"
"Urban mental health"
"Review"
"Content analysis"
احمدیان، عماد. صحرایی نژاد، نسیم. حبیب، فرشته. (1400). طراحی محیط و منظر شهری در جهت کنترل استرس شهروندان در محدوده میدان ۹ دی منطقه ۱۷ شهر تهران. سومین کنفرانس ملی شهرسازی و معماری دانش بنیان، تهران.
اسکندری ثانی، محمد. خسروی، فاطمه. (1402). آینده مسکن در ایران و تاثیر آن بر استرس شهری مطالعه موردی شهر بیرجند. دومین کنفرانس ملی و اولین کنفرانس بین المللی روز آینده، شهر آینده: با محوریت شهرهای هوشمند پایدار، تهران. https://civilica.com/doc/2061354.
اسکوئی ارس، علی، آذر، علی. (1402). فراترکیبی بر تحقیقات انجام شده با موضوع کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‌‏های غیررسمی در ایران. دانش شهرسازی، 7(3), 67-89. doi: 10.22124/upk.2023.22756.1796
اسکوئی ارس، علی، بابائی اقدم، فریدون، تیموری، ایرج، حسینی، علی . (1403). فراترکیب مطالعات دیپلماسی شهری در ایران. اقتصاد و برنامه ریزی شهری، 5(4)، 98-116. doi: 10.22034/uep.2025.488723.1556
افشاری‌نیکو، محسن. (1397). حمل و نقل و استرس شهری. تهران: طحان (وابسته به شرکت طحان گستر راگا).
امیری، میترا. حاصلی، بهزاد. (1402). نقش بدنه شهری بر اضطراب و استرس شهروندان. تهران: انتشارات رزا.
انبساطی رودبرده، زهرا. (1401). سنجش ارتباط مولفه های محیطی بر استرس شهروندان در فضای شهری (مطالعه موردی:محله عولاجان شهر تهران). نهمین کنفرانس بین المللی دانش و فناوری علوم تربیتی مطالعات اجتماعی و روانشناسی ایران، تهران.
آزاده، سید رضا. محمدی، جمال. نشاط دوست، حمید طاهر. (1399). تحلیل ارتباط بین کیفیت کالبدی محیط‌های شهری و استرس درک شده شهروندان (نمونه مورد مطالعه: کلانشهر اصفهان). نشریه علمی مطالعات شهری، 10(37)، 99-112. doi: 10.34785/J011.2021.954.
آلن الکین. (1392). آرامش در شهر. تهران: نشر پردیس دانش.
باقری، هما. (1400). تدوین راهنمای طراحی میادین شهری با تکیه بر کاهش استرس محیطی - نمونه موردی: شهر کرج. پیشنهاده کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر تهران.
براتی، شادی. عظمتی، حمیدرضا. صالح صدق پور، بهرام. (1402). شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش استرس در پارکهای کوچک محلی در مناطق ۱ و ۴ کلانشهر تهران. پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، 11(3)، 99-118. doi: 10.22059/jurbangeo.2023.359378.1823.
برجی، سهیلا. (1394). بررسی تاثیر اکولوژی شهری بر کاهش استرس، اضطراب و افسردگی (مطالعه موردی: پل طبیعت تهران). همایش ملی فرهنگ، کالبد و محیط در معماری و شهر اسلامی، قزوین. https://civilica.com/doc/478457.
برومندیه جزه، زینب. (1400). طراحی فضای شهری با رویکرد بیوفیلیک، در جهت کاهش استرس شهروندان نمونه موردی : خیابان برادران شهید مظفر. پیشنهاده کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
بلوچ زاده، فرزانه. (1401). مدیریت شهری و کاهش استرس کرونا. سیزدهمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری، بابل.
بلورچی، مصطفی. لیتکوهی، ساناز. (1397). سازوکار معمارانه: برهم‌کنش فرم، رنگ و شناسه بر کاهش استرس شهری. تهران: بلور.
بی تا. (1402). ارائه چارچوب طراحی شهری بر اساس تحلیل اثر استرس محیطی بر کیفیت زندگی شهروندان در خیابان های شهری، نمونه موردی: خیابان کریمخان زند شیراز. پیشنهاده کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.
پورحسن، ارزو. باقری، سیده مرضیه. حسینی، سیدباقر. پرویزی، رضا. (1395). بررسی طراحی فضای شهری بر کاهش استرس و خشونت افراد در رانندگی (نمونه موردی: شهر لاهیجان). چهارمین کنگره بین المللی عمران ، معماری و توسعه شهری، تهران.
پیمایش ملی سلامت روان. (1399). جلسه استقرار سند سلامت روان استان تهران به صورت مجازی برگزار شد. بازیابی 29 شهریور 1400، از https://pr.tums.ac.ir.
تقی زاده، عباس. عماری، حسن. (1393). شهر ارام، شهر استرس زدا. تهران: موسسه تیسا ساغر مهر.
جامی اودولو، مریم. موسوی، شبنم. (1400). بررسی عوامل موثر بر کاهش استرس شهروندان در فضاهای سبز شهری. دومین همایش ملی آسیب شناسی روانی، تهران.
حکیمیان، پانته آ. (1393). فضا های شهری سلامت محور: ویژگی های کالبدی تاثیر گذار بر چاقی افراد. معماری و شهرسازی آرمانشهر، 15، 215-234.
حنفی کومله، مهدی. (1399). نظریات مرتبط با بحث استرس محیط در فضاهای شهری. هفتمین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم جغرافیا، معماری و شهرسازی ایران، تهران.https://civilica.com/doc/1028628 .
خدایاری فرد، محمد. پرند، اکرم. (1386). استرس و روشهای مقابله با ان. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
داداشی، مهدی. احسانی، زهرا. (1400). تاثیر فضاهای سبز و باز شهری بر استرس شهروندان مطالعه موردی محلات شریعتی و مجیدیه. ششمین کنفرانس بین المللی مطالعات نوین مهندسی عمران، معماری، شهرسازی و محیط زیست در قرن ۲۱، تهران.
درستان، رضا. ذبیحی، حسین. گرجی، مرضیه. اصغرزاده، علی. (1401). ارزیابی تاثیر محرک های استرس محیطی در پیشگیری از جرم در طراحی شهری، مورد مطالعاتی: خیابان اصلی رجایی شهر کرج. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 15(39)، 151-168. doi: 10.22034/aaud.2022.251572.2332.
رزم آرا، مینا. تقی پور، ملیحه. (1399). ارزیابی نحوه اثربخشی مولفه های شفابخشی منظر در باغ ایرانی و پارک های شهری با نگاهی به گفتمان جنسیتی نمونه موردی : باغ ارم و پارک آزادی شیراز. معماری و شهرسازی پایدار، 8(2)، 150-131. doi: 10.22061/jsaud.2020.5751.1555.
رضایی، محمدرضا. خردمندی، فرزانه. (1401). مدل سازی تاثیر شرایط ترافیکی و امکانات دوچرخه بر میزان استرس دوچرخه سواران در معابر شهری. ششمین همایش بین المللی و دهمین همایش ملی معماری، مرمت شهرسازی و محیط زیست پایدار، تهران.
رنجبر، فاطمه. (1403). طراحی یک جداره شهری با رویکرد تاثیر ویژگی های نمای ساختمانی شهر بر خستگی ذهنی شهروندان. پیشنهاده کارشناسی ارشد، دانشگاه گلستان.
زارعی، مجید. نقی زاده، منا. (1392). نوسازی یک فضای شهری با رویکرد خلق آرامش در فضا (مورد مطالعه : خیابان لاله زار تهران). اولین همایش ملی شهرسازی و معماری در گذر زمان، قزوین،https://civilica.com/doc/232039  .
سبهانی، منصوره. (1402). تاثیر فضای سبز شهری بر کاهش استرس شهروندان مطالعه موردی شهر شوش. پیشنهاده کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان خوزستان، مرکز پیام نور شوش.
سعیدی، مرضیه. (1399). بازطراحی فضای شهری با هدف کاهش استرس با رویکرد شهر شاد( نمونه موردی محله پیرمراد شهر بانه). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره).
سعیدی، مرضیه. زارعی، مجید. براتی، ناصر. (1400). بازطراحی فضای شهری با هدف کاهش استرس با رویکرد شهر شاد (نمونه موردی خیابان دکانان شهر بانه). اولین کنفرانس بین المللی معماری ،شهرسازی ،عمران و محیط زیست، تهران.
شعله، مهسا. حسین پور، محمد. یوسف جوکار، ریحانه. صادقی، علیرضا. (1396). بررسی عوامل موثر بر تنش زایی محیط شهری. همایش سراسری توسعه پایدار در مهندسی عمران،معماری و شهرسازی، کیش.
شهبازی، مجید. رجبی کوچی، سیامک. منصوری، نسیم. (1394). چگونگی کاهش استرس های محیطی با رویکرد توسعه پایدار شهری. کنفرانس بین المللی معماری، شهرسازی، عمران، هنر و محیط زیست؛ افق های آینده، نگاه به گذشته، تهران. https://civilica.com/doc/608208.
صادق پور، فرشته. (1398). تدوین الگوی راهنمای طراحی فضاهای عمومی درمانگر در مقابل استرس (مورد مطالعه: گونه های خیابان در تهران). پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده هنر و معماری، گرایش طراحی شهری.
صفای کارپور، مریم. سردره، علی اکبر. سرلک، سروش. (1392). تاثیر فضای سبز شهری در کاهش میزان استرس شهروندان، مطالعه موردی محلات ولیعصر و کارون شهر تهران. همایش ملی معماری و شهرسازی انسان گرا، قزوین. https://civilica.com/doc/248903.
طباطبائیان، مریم. تمنایی، مینا. (1392). نقش محیط های ساخته شده در سلامت روان. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 6(11)، 101-109.
طهماسبی، نرجس. (1394). استرس های محیطی و شهر سالم (با رویکرد طراحی شهری پایدار). کنفرانس بین المللی یافته های نوین پژوهشی در علوم،مهندسی و فناوری با محوریت پژوهش های نیاز محور، مشهد. https://civilica.com/doc/519837.
عربشاهی، کیمیا سادات. (1401). طراحی جداره شهری با تاکید بر ارتباط ویژگی‌های فضای ساخته‌شده شهری با استرس از دید سرنشینان خودرو. پیشنهاده کارشناسی ارشد، تهران.
غفاریان شعاعی، مهران. (1393). طراحی کالبد میدان شهری در راستای ارتقا سلامت روانی استفاده کنندگان از فضا (نمونه مطالعاتی میدان امام رضا (ع) مشهد). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد.
غلامیان مقدم، ایمان. سعیدی مفرد، ساناز. (1399). تببین شاخص های محیطی موثر بر استرس شهروندان در فضای شهری (مطالعه موردی : محله سیرده سبزوار). جغرافیا و توسعه فضای شهری، 7(1)، 98-79. doi: 10.22067/jgusd.v7i1.82399.
فتحی نوجوکامبری، اکرم. بندرآباد، علیرضا. (1402). منظر شهری شفابخش؛ تحلیلی بر انگاره‌ها و شاخص‌ها در خیابان شهری؛ مطالعه موردی: بلوار پاکنژاد، محله شهرک غرب تهران. مسکن و محیط روستا، ۴۲ (۱۸۴)، ۴۴-۲۹.
فنائی، ساناز. حقیقت نائینی، غلامرضا. (1400). عوامل استرس زای محیطی اثرگذار بر سلامت روان ساکنان محلات. فصلنامه مطالعات طراحی شهری و پژوهش های شهری، ٤(۲)، ۱-۱۶.
قبادی، پریسا. (1401). واکاوی تاثیر فضای شهری طبیعت محور (Biophilic) بر استرس افراد مبتنی بر الکتروآنسفالوگرافی کمی- مطالعه موردی: کوی سپهر صادرات تبریز. رساله دکتری شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز.
قبادی، پریسا. ملکی، ایدا. کی نژاد، محمدعلی. موحدی، یزدان. شهبازی، یاسر. (1401). واکاوی تاثیر فضای شهری بیوفیلیک بر میزان استرس افراد. گفتمان طراحی شهری، 3(4 )، 1-17.
کرمی، فاطمه. دغاقله، عقیل. حیدری زهرا پور، معصومه. (1387). عوامل موثر بر استرس شهروندان تهرانی. جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دوره 1، شماره 1، 91-108.
کشیری دینکی، عارف. بارانی، فاطمه. نبیان، علی. (1396). نقش قرارگاه اجتماعی شهری در کاهش میزان استرس شهروندان. کنفرانس بین المللی عمران،معماری و شهرسازی ایران معاصر، تهران.
کمالی، مهری. امیری، میترا. (1399). بررسی تاثیر استرس و اظطراب ایجاد شده بدن‌های شهری بر شهروندان. مطالعات جغرافیا، عمران و مدیریت شهری، 6(3)، 33-40.
گوهری پور، حامد. (1393). روان شناسی شهری رویکردی میان رشته ای به شهرنشینی؛ بررسی و نقد کتاب « شهر آرام، شهر استرس زدا». نقد کتاب علوم اجتماعی، ۱-۲، ۱۶۷-۱۷۲.
ماهری، سعیده. (1390). شناسایی نقاط استرس در محیط شهری و ایجاد نقاط آرامش در مکانهای مذکور. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره).
ماهری، سعیده. عارفی، محمدمعین. عارفی، راهب. (1395). شناسایی نقاط استرس در محیط شهری و تبدیل آنها به نقاط آرامش. تهران: راشدین.
محمدی، عالیه. (1402). نقش کیفیت فضاهای عمومی شهری در میزان استرس ساکنین (نمونه موردمطالعه: منطقه 10 مشهد). پیشنهاده کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
محمدی، مریم. (1397). بازشناسی دلالت های معنایی انواع نما در انطباق با پاسخ عاطفی ناظران؛ نمونه خیابان شریعتی تهران. نامه معماری و شهرسازی، 11(21)، 39-58.
مختار پور، سعید. (1403). محیط کالبدی و تاثیرات استرس‌زا. تهران: مدرسان شایسته.
مرادی، نسرین. خسروی، اشکان. خسروی، آرش. دهقانی، محسن. گلی گرمرودی، مسعود. (1402). اولویت بندی عوامل استرس به روش AHP فازی در سطح شهر تهران. هفتمین کنفرانس بین المللی مطالعات میان رشته ای روانشناسی، مشاوره، آموزش و علوم تربیتی، تهران. https://civilica.com/doc/1993406.
مطلبی، قاسم. وجدان‌زاده، لادن. (1395). شناخت عوامل موثر در آفرینش محیط های شفابخش. صفه، 26(72)، 25-48.
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1400(الف)). برنامه ریزی شهری درمانگر استرس (نمونه مطالعاتی: ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و صنعت ایران.
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1400(ب)). واکاوی مفهوم استرس شهری در ادبیات جهانی. نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و توسعه شهری پایدارایران، تهران. https://civilica.com/doc/1434354/
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1401(الف)). برنامه ریزی شهری درمانگر استرس (نمونه مطالعاتی: ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران). فصلنامه هنر های زیبا- معماری و شهرسازی ایران، 27(0)، 19-33. 10.22059/jfaup.2023.339729.672749
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1401(ب)). بررسی عوامل موثر بر استرس شهری در ادبیات جهانی. نشریه مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 32، 217-232. 10.22080/usfs.2022.23245.2240
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1401(پ)). تبیین رابطه شهر و سلامت روان با استفاده از تکنیک تحلیل محتوا و نرم افزار maxqda. هویت شهر، https://doi.org/10.30495/hoviatshahr.2023.66321.12195.
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1401(ت)). تبیین مدل مفهومی برنامه ریزی شهری درمانگر استرس. اقتصاد و برنامه ریزی شهری، 4(1)، 52-75. doi: 10.22034/uep.2023.383058.1321.
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1401(ث)). بررسی روش های سنجش استرس شهری. هفتمین همایش ملی معماری، شهرسازی و گردشگری (پژوهشهای کاربردی و راهکارهای نوین). https://civilica.com/doc/1661964/
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1402(الف)). رتبه بندی نواحی منطقه 1 شهرداری تهران بر اساس استرس شهری از نظر متخصصان. پنجمین همایش ملی فناوری های نوین در مهندسی معماری ، عمران و شهرسازی ایران، تهران. https://civilica.com/doc/1661234/
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1402(ب)). تحلیل ساختاری ابعاد برنامه ریزی شهری درمانگر استرس در شهر تهران. فصلنامه شهر پایدار، 7(1)، 21-38. doi: 10.22034/jsc.2023.345489.1631.
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1402(پ)). تبیین رابطه اختلاط کاربری و استرس شهری (نمونه مطالعاتی: ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران). فصلنامه معماری و شهرسازی ایران،14(2)، 385-397. doi: 10.30475/isau.2024.367384.2001.
مغانی رحیمی، خاطره. بهزادفر، مصطفی. جلیلی صدراباد، سمانه. (1402(ت)). تحلیل ساختاری راهکارهای برنامه‌ریزی شهری اعصاب محور شهر تهران از دیدگاه متخصصان با استفاده از نرم افزار (MICMAC). آمایش محیط، 16(63)، 109-138.
مغانی رحیمی، خاطره. صارمی، حمیدرضا. جلیلی صدرآباد، سمانه. (1403). بررسی رابطه بین دسترسی به خدمات شهری و استرس شهری (نمونه مطالعاتی: ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران). مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 11(39)، 85-107. doi: 10.22080/usfs.2024.26187.2388.
مهشید، اذین. جوان فروزنده، علی. (1392). بررسی تاثیر عوامل استرسزا در خیابان‌های شهری بر رفتار استفاده کنندگان، (خیابان مدرس کرمانشاه). کنفرانس ملی معماری و شهرسازی (انسانگرا)، قزوین. https://civilica.com/doc/248913.
مهمانی، رقیه. (1401). نقش منظر شهری در استرس و سلامت روانی شهروندان با تاکید بر ارتفاع ساختمانها (مطالعه موردی: خیابان امام خمینی شهر تبریز). همایش ملی جلوه های جهادی شهیدان آقا مهدی باکری و حاج قاسم سلیمانی در مدیریت شهری، تهران.
میر محمد صادقی، فریناز. (1394). شناسایی شاخص ها و ارائه اصول طراحی شهری موثر بر ساماندهی محلات شهری به منظور کاهش استرس محیطی نمونه موردی: محله چیذر شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه هنر، دانشکده معماری و شهرسازی، رشته طراحی شهری.
ناصری، اردلان. فیلی، رسول. (1400). بررسی تاثیر ابعاد شهر هوشمند بر استرس شهری شهروندان شیراز. دومین همایش بین المللی شهر هوشمند، چالش ها و راهبردها، تهران.
ندایی فرد، احمد. ماهری، سعیده. (1391). بررسی نقش طراحی مبلمان شهری در تقلیل استرس شهروندان، هنگام عبور و مرور در شهر. ماهنامه طاق، 66، 62- 68.
نظری، ولی ا... . افشاری نیکو، محسن. پورقیومی، علی. (1399). واکاوی اثرات ترابری درون‌شهری بر استرس شهروندان، موردپژوهش: منطقۀ 12 تهران. نشریه دانش انتظامی خراسان جنوبی، 9(3)، 88-100.
نقی زاده، منا. (1390). نوسازی یک فضای شهری با تاکید بر ایجاد آرامش در فضا (نمونه موردی محدوده خیابان لاله‌زار تهران). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره).
وارثی، حمیدرضا. حسینی خواه، حسین. هاشمی عنا، کرامت. (1401). تحلیل رویکرد نظری روان شناسی شهری با تاکید بر شهر استرس زا، مورد مطالعه: شهر یاسوج. فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری، ۱۳(۲)، 53-68. doi: 10.30473/grup.2022.34700.1950.
هاشمی، امنه. خلیل زارع، صدف. یزدانی، ثنا. (1394). مطالعه و تحلیل عوامل ایجاد استرس در فضاهای شهری برای نابینایان نمونه موردی: خیابان خیام ارومیه. اولین کنفرانس تخصصی معماری و شهرسازی ایران، شیراز. https://civilica.com/doc/411150.
هاشمی، بهروز. چهارباغی، محمد. چهارباغی، فرزانه. (1399). تاثیر معماری شهری از منظر روانشناسی محیط بر کاهش اسیب های روانی ناشی از استرس. پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و دومین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا، تهران.
یوسف جوکار، ریحانه. (1396). تدوین راهنمای خلق فضا های شهری با رویکرد کاهش تنش زایی محیطی (بافت شهری اطراف ترمینال بابری قدیم شیراز). پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز، دانشکده هنر و معماری، رشته طراحی شهری.