نشریه علمی شهر ایمن

نشریه علمی شهر ایمن

ارزیابی مولفه های تاب آوری محلات شهری امن در مناطق کویری با بهره گیری از مدل دلفی (مورد پژوهی : محله نعیم آباد یزد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد طراحی شهری گروه شهرسازی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
2 عضو هیئت علمی گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
چکیده
 امروزه اکثر مناطق شهری و سکونتگاه‌ها در موقعیتهای جغرافیایی ساخته و بنا شده‌اند که از نظر خطرات طبیعی در معرض انواع تهدیدات و سوانح طبیعی و مصنوع توسط انسانها هستند. دیدگاهی که تا امروز در مدیریت شهری سانحه به آن توجه می‌شده است بیشتر دیدگاهی مقابله‌گرایانه و کم‌کردن خطرات بوده است. در این میان تاب‌آوری مفهومی است که اخیرا و در رویا‌رویی با عدم قطعیتها و ناشناخته ها بکار برده می‌شود . انگیزه و هدف از این مطالعه ، ارزیابی مولفه‌های تاب‌آوری محلات شهری امن در مناطق کویری با بهره گیری از مدل دلفی در محله نعیم آباد یزد بدون در نظر گرفتن تهدید مخاطره خاصی می‌باشد. بنابراین، ابتدا مؤلفه‌ها و ابعاد مطرح در تاب‌آوری شهری از بررسی تعداد زیادی از مقالات و پایان‌نامه های داخلی و خارجی مرتبط استخراج و تدقیق گردید. سپس با استفاده از مدل دلفی، نظرات خبرگان و مدیران ارشد شهرداری یزد، اساتید شهرسازی دانشگاهی یزد و نیز مطالعات مقایسه ای ، بعدها و مؤلفه‌های پایانی نگارندگان مقاله ارایه شد و با بررسی و مورد تحلیل قرار دادن پرسشنامه‌ها و مطالعه‌ و ارزیابی دقیق مولفه‌های تاب آوری محلات شهری امن در مناطق کویری در ابعاد و مؤلفه های مختلف مورد اعتبار سنجی و سنجش قرار گرفت. مطابق تحلیل و محاسبات آماری و مطالعات انجام شده در مدل دلفی، شاخصهایی همچون میزان مشارکت شهروندان ، تمایل به حفظ معیارهای فرهنگی و پس اندازها و سرمایه خانوارها از عوامل موثر بر مولفه های تاب آوری محلات شهری امن در متاطق کویری می‌باشند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluating the resilience components of safe urban neighborhoods in desert areas using the Delphi model (case study: Naeemabad neighborhood of Yazd)

نویسندگان English

Soroush Sharifzadeh 1
Ahmad Esteghlal 2
1 Master of Urban Design, Department of Urban Planning, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
2 Faculty member of Urban Planning Department, Islamic Azad University, Yazd, Iran (corresponding author)
چکیده English

Today, most urban areas and settlements are built in geographical locations that are exposed to all kinds of
natural and man-made threats and accidents in terms of natural hazards. The point of view that has been
paid attention to in urban disaster management has been more of a confrontational point of view and
reducing risks. Meanwhile, resilience is a concept that is used recently in facing uncertainties and
unknowns. The motive and purpose of this study is to evaluate the resilience components of safe urban
neighborhoods in Matataq Kaviri using the Delphi model in Naeem Abad neighborhood of Yazd without
taking into account the specific risk threat. Therefore, first, the components and dimensions mentioned in
urban resilience were extracted and verified from the review of a large number of related domestic and
foreign articles and theses. Then, using the Delphi model, the opinions of experts and senior managers of
Yazd Municipality, urban planning professors of Yazd University, as well as comparative studies,
dimensions and final components of the authors of the article were presented, and by examining and
analyzing the questionnaires and studying and evaluating the components of resilience in detail Safe urban
neighborhoods in desert areas were validated and measured in different dimensions and components.
According to the statistical analysis and calculations and the studies conducted in the Delphi model,
indicators such as the participation rate of citizens, the desire to maintain cultural standards and the savings
and capital of households are among the factors that affect the resilience of safe urban areas in desert areas.
 
 

کلیدواژه‌ها English

Urban resilience
urban design
security
neighborhood
Naim Abad
Yazd
]1[ استوار ایزدخواه ، یاسمن ، ) 1381( ، مفاهیم و مدل های تابآوری در سوانح طبیعی ، فصلنامه دانش پیشگیری و
مدیریت بحران ، دوره دوم ، شماره دوم
]2[ رضایی محمدرضا ، سرائی محمدحسین ، بسطامی نیا امیر ،1385، تبیین و تحلیل مفهوم »تاب آوری« و شاخصها و
چهارچوبهای آن در سوانح طبیعی ، فصلنامه علمی-ترویجی دانش پیشگیری و مدیریت بحران . 1385; 2 )1( 42-32:
]3[ رفیعیان، مجتبی؛ رضایی، محمدرضا؛ عسگری، علی؛ پرهیزکار، اکبر؛ شایان؛ سیاوش،1398، تبیین مفهومی تاب آوری و
برنامه ریزی و )CBDM )و شاخص سازی آن در مدیریت سوانح اجتماع محور، مجله برنامه ریزی و آمایش فضا
]4[ رمضان زاده لسبوئی ، مهدی ، )1385( ، مبانی و مفاهیم تاب آوری شهری )الگوها و روشها ( ، مرکز مطالعات و برنامهریزی
شهر تهران
]5[ رمضان زاده لسبوئی، مهدی، عسگری، علی، بدری، سید علی، سلمانی، محمد و قدیری معصوم، مجتبی.)1382( سنجش
تاب آوری روستاهای مناطق نمونه گردشگری: مطالعه موردی: روستاهای چشمه کیله تنکابن و سرد آبرود کلاردشت «.
فصلنامه برنامه ریزی و توسعه گردشگری، شماره1)3(، صص 131 – 155 .
]2[ سگرایی طرقبه، محمود)1311( ، "سیاست های شهری موثر در پیشگیری از جرایم"، تهران، دانشگاه تربیت مدرس
]1[ شریف زاده سروش ، استقلال احمد ، )1388( ، طراحی خیابانهای تاب آور شهری با هدف ایجاد خرد اقلیم در منطقه
گرم و خشک ایران» محدوده طراحی: حد فاصل بلوار امام جعفر صادق )ع( تا بلوار دانشجو یزد)بلوار پیامبر اعظم )ص((«
، پایان نامه کارشناسی ارشد طراحی شهری ، دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد یزد ، ایران
]9[ شکری فیروزجاه پری ،)1382(، تحلیل فضایی میزان تاب آوری مناطق شهر بابل در برابر مخاطرات طبیعی، فصلنامه
برنامه ریزی توسعه کالبدی ، دوره ،4 شماره 2 ، شماره پیاپی 2 ، صص 44-21
]8[ صالحی، اسماعیل ، )1391(، ویژگیهای محیطی فضاهای شهری امن، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی و معماری
]11[صالحی اسماعیل، دیناروندی مرتضی هدایتی امیر ،1392، اصول و ضوابط طراحی پارکهای شهری، انتشارات سیمای
دانش چاپ اول
]11[عبدالهی مجید ,صرافی مظفر ,توکلی نیا جمیله،1398، بررسی نظری مفهوم محله و بازتعریف آن با تاکید بر شرایط محله
های شهری ایران ، پژوهشهای جغرافیای انسانی )پژوهش های جغرافیایی(، دوره 42 شماره ; 72 از صفحه 83تا
صفحه . 102
]12[فرزاد بهتاش محمدرضا؛ کی نژاد علی؛ پیر بابایی محمد تقی؛ عسگری علی )1382(. ارزیابی و تحلیل ابعاد و مؤلفههای
تاب آوری کلان شهر تبریز. نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، صص 43-33
]13[میرسپاسی ناصر، طلوعی اشلقی عباس ، معمارزاده غلامرضا ، پیدایی میرمهرداد ،)1398(، طراحی مدل تعالی منابع
انسانی در سازمانهای دولتی ایران با استفاده از تکنیک دلفی فازی ، آینده پژوهی مدیریت ، ش 91)دی(: 24-1
[1