نشریه علمی شهر ایمن

نشریه علمی شهر ایمن

ارزیابی شاخص‌های زیست پذیریِ شهرهایِ هوشمند در دوران پساکرونا (مطالعه موردی منطقه 12 شهرداری تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، پردیس البرز دانشگاه تهران، ایران
چکیده
در قرن اخیر پیشرفت‌های سریع در فناوری اطلاعات و ارتباطات یعنی شهرهای هوشمند، کیفیت زندگی در ابعاد محیطی و اجتماعی- اقتصادی یعنی زیست‌پذیری شهرها را در سطح جهانی کاهش داده است. پاندمی کرونا یا همان «پدیده کووید- 19» آسیب‌پذیری شهرها را در شرایط فعلی‌شان را نشان می‌دهد. از موضع هدف، پژوهش حاضر کاربردی و به لحاظ روش تحقیق ماهیت توصیفی- تحلیلی دارد. در این پژوهش به بررسی و شناسایی چهار بُعد (زیست‌محیطی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی) و نوزده شاخص‌ (پتانسیل‌های طبیعی، میزان فضای سبز عمومی، انعطاف پذیری، سرزندگی و نشاط فضای شهری، جمله بهره‌وری اقتصادی، تنوع کاربری و فعالیت‌های اقتصادی، زیرساخت و فناوری اطلاعات، سیستم حمل و نقل پایدار ایمن و...) دخیل در زیست‌پذیری شهرهای هوشمند و اولویتبندی نقش آن‌ها در کاهش آثار مخرب در دوران پساکرونا با استفاده از روش AHP پرداخته شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد به ترتیب ابعاد زیست محیطی، مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی دارای اهمیت بوده و در بُعد زیست محیطی، شاخص بهداشت و سلامت فرد و محیط با 299/0، در بُعد اجتماعی، شاخص ایمنی و امنیت با 445/0، در بُعد اقتصادی، شاخص بهره وری اقتصادی با 484/0 و در بُعد مدیریتی، شاخص تامین زیر ساخت فناوری اطلاعات با 286/0 دارای بیشترین امتیاز و تأثیر می‌باشند و در پایان یافته‌ها در دو بخش تدوین اهداف و سیاست‌های ایجاد شهر هوشمندِ زیست پذیر در پسا کرونا و راهکار های موثر در کنترل پیامدهای پسا کرونا در شهرهای هوشمند زیست‌پذیر ارائه گردید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Evaluating the Livability Indicators of Smart Cities in the Post-Corona (Case Study of District 12 of Tehran Municipality)

نویسندگان English

Farshad Noorian 1
Mona Fallah 2
1 Associate Professor, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Iran
2 M.Sc. Student of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran, Iran
چکیده English

In the last century, rapid advances in information and communication technology, i.e. smart cities, have
reduced the quality of life in environmental and socio-economic dimensions, i.e. the livability of cities
globally. The corona pandemic or the "Covid-19 phenomenon" shows the vulnerability of cities in their
current conditions. From the point of view of the objective, the current research is applied and in terms of
research method, it has a descriptive-analytical nature. In this research, it was discussed, four dimensions
(biological, social, economic and managerial) and nineteen indicators (natural potentials, the amount of
public green space, flexibility, vitality and exhilaration of the urban space, economic productivity,
diversity of use and economic activities, infrastructure and information technology, safe and sustainable
transportation system, etc.) The viability of smart cities and the prioritization of their role in reducing
harmful effects in the post-corona era were discussed using the AHP method. The results of the research
show that in order of environmental, managerial, economic and social dimensions were important, and in
the environmental dimension, the health index of the individual and the environment with 0.299, in the
social dimension, the safety and security index with 0.445, in the economic dimension, the economic
productivity index with 0.484, and in the management dimension, the supply index Information
technology and infrastructure with 0.286, has the highest score and influence. At the end, the findings
were presented in two parts, the amassment of goals and policies for creating a smart livable city in postcoronavirus and effective solutions to control the consequences of post-coronavirus in livable smart cities. 

کلیدواژه‌ها English

Urban Livability
Smart City
Post-Corona
District 12 of Tehran Municipality

[1] ابراهیمپور، مریم، فکور بافنده، محمدحسین (1401). ارائه مؤلفه های شهر هوشمند در راستای رسـیدن بـه زیسـت پـذیری
شهری، کنفرانس بین المللی پیشرفتهای اخیر در مهندسی، نوآوری و تکنولوژی.
[2] احمدی، فرشته و زمانی، محمدرضا (1399). نقش تـاب آوری شـهرها در دوران کرونـا و پسـاکرونا (مطالعـه مـوردی: شـهر
شیراز)، اولین همایش ملی تولید دانش سلامتی در مواجهه با کرونا و حکمرانی در جهان پسا کرونا، نجف آباد.
[3] برزگر، صادق، حیدری، تقی، انبارلو، علیرضا (1398). تحلیل سکونتگاههای غیررسمی با رویکرد زیست پذیری (مورد مطالعه:
محلات غیررسمی شهر زنجان)، فصلنامه علمی - پژوهشی برنامهریزی منطقه ای، دوره ،9 شماره ،33 صص: .249-261
[4] حاتمی نژاد، حسین، منصوری اطمینان، ابوالفضل (1400). بررسی اثرات شهر هوشمند بر زیست پذیری شهرها (مورد پژوهی:
منطقه 9 کلانشهر مشهد)، فصلنامه چشم انداز شهرهای آینده، دوره ،2 شماره 2 پیاپی (6)، صص: .1-13
[5] زیاری، کرامت ا،... دستیار، فاطمه (1401). تبیین وضعیت زیست پذیری کـلانشـهر تهـران در دوران پسـاکرونا بـا رویکـرد،
آینده پژوهی ایران، دوره ،7 شماره ،1 صص: .29-63
[6] زیاری، کرامت ا... احسانی فرد، علی اصغر (1401). نقش حکمروایی هوشمند شهری در دوره پساکرونا به منظور توسعه پایـدار
شهری با مدل تحلیل عاملی اکتشافی-تأییدی و مدلسازی SEM با AMOS) مورد مطالعه: شهر سـمنان)، نشـریه علمـی
برنامه ریزی توسعه کالبدی، سال هفتم، شماره 2(سری جدید)، پیاپی ،26 صص: .87-108
[7] ساسان پور، فرزانه، تولایی، سیمین، جعفری اسدآبادی، حمزه (1394). سنجش و ارزیابی زیست پـذیری شـهری در منـاطق
بیست ودو گانه کلانشهر تهران، فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای، دوره ،5 شماره ،18 صص: 27-42
[8] سرگلزایی، شریفه ابراهیم زاده سپاسگزار، صمد (1396). مدلسازی پذیرش فناوری از سوی کاربران برای دستیابی به شـهر
هوشمند مطالعه موردی: شهرهای مرکز استان، دوره ،6 شماره ،22 صص: .27-42
[9] شیخی، فاطمه، باباخانی، ملیحه (1401). شهرسازی پساکرونا؛ به کارگیری رویکـرد شـهر 15 دقیقـه ای در شـهرهای ایـران
(مطالعه موردی: مهرشهر کرج)، مجله علمی گفتمان طراحی شهری، دوره ،3 شماره ،2 صص: .97-114
[10] قاسمی، ایرج (1399). پیامدهای کرونا بر شهر و شهرسازی آینده، ارزیابی تأثیرات اجتماعی، دوره ،1 شماره ،2 صص: -253
 .227
[11] محمدی، جلیل، محمدی، علیرضا، غفاری گیلانده، عطا، یزدانی، محمدحسن (1396). پژوهشهای جغرافیای برنامـه ریـزی
شهری، دوره ،5 شماره ،4 صص: .608-628
[12] محمدی ده چشمه، پژمان، زیاری، یوسفعلی، توکلان، علی (1398). نقش مدیریت شـهری بـر زیسـت پـذیری شـهر مطالعـه
موردی: شهر شهرکرد، فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، دوره ،9 شماره 3 - شماره پیاپی ،35 صص: .147-160
[13] ویسی، اکبر، قیس وندی، آرمان (1390). شهر هوشمند تکوین انقلاب شهری نوین، شهر الکترونیک واقعیت شـهرهای فـردا،
کتاب ماه هنر، شماره .3