نشریه علمی شهر ایمن

نشریه علمی شهر ایمن

برساخت الگوی شهر ایمن براساس شاخصه‌های رفتاری ساکنان (نمونه‌ی موردی محله‌ی راهبند ساری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، دکتری مهندسی معماری، مدعو دانشگاه آزاد ساری
2 دانشجوی دکتری مهندسی معماری، دانشگاه آزاد ساری
3 دانشیار، مدیرگروه دکتری شهرسازی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران
چکیده
شهرها، سیستم‌های اقتصادی، اجتماعی پایدار و پیچیده‌ای هستند،که اگر عوامل برهم‌زننده‌ی تعادل آنها چون امنیت، کنترل نشود، روبه زوال می‌روند. یکی از جدیدترین رویکردها در برابر بحران امنیت شهری توجه به رابطه بین محیط و رفتار و فرضیات و فرآیندهای مبتنی بر پیش‌گیری از جرم از طریق طراحی محیطی (CPTED) است. با توجه به موفقیت‌آمیز بودن CPTED در دنیا، می‌توان طبق فرضیه‌ها، دریافت که بین خصوصیات محیط کالبدی و ویژگی‌های رفتاری ساکنان در فضاهای مسکونی رابطه وجود دارد. می‌توان با تبیین الگوهای محیط‌های مسکونی امن در شهر ساری آن را با شاخصه‌های CPTED تطبیق داد و با به‌کارگیری ویژگی‌های رفتاری طبقه‌ی محروم به الگوهای کالبدی فضای مسکونی امن دست یافت. پژوهش حاضر از نظر روش‌شناسی در دسته‌ی تحقیقات آمیخته، ترکیب روش‌های کمی-کیفی از نوع موردکاوانه (محله‌ی راهبند) است. مؤلفه‌های CPTED را با سه فرضیه ارزیابی کرده‌ایم. ابتدا از روش‌شناسی اسنادی وکتابخانه‌ای بارویکرد بازنگری نظام‌مند منابع مرتبط جهت شناسایی معیارهایCPTED بهره گرفته شد. متعاقباً با انجام گونه‌شناسی کالبدی و اجتماعی محله راهبند از طریق توزیع ‌پرسش‌نامه مستخرج از مؤلفه‌های متغیرهای اصلی تحقیق به صورت هدفمند و تحلیل داده‌های کیفی حاصل با SPSS درجه‌ی اهمیت هر معیار ارزیابی شد. هدف تحقیق بررسی رابطه‌ی بین محیط کالبدی و رفتار ساکنان در جهت ارائه‌ی فاکتورهای تعیین‌کننده در طراحی فضای شهری امن و استفاده از آمار توصیفی درتأیید یارد GOF است. مدل تحلیل عاملی استفاده از آمار توصیفی استنباطی از طریق معیار فرضیه‌های تحقیق و استفاده از آزمون کولموگروف-اسمرینوف با استفاده از تحلیل 384 ‌پرسش‌نامه در فاصله‌ی سال های 98و99 است. طبق خروجی‌ها برای مدل حاضر GOFبرابر 63/0 محاسبه که نشان از برازش کلی قوی مدل دارد، کلیه‌ی فرضیه‌های تحقیق تأیید و مؤلفه‌ی ویژگی‌های رفتاری ساکنان محله مهم‌ترین معیار امنیت محیطی محله‌ی راهبند شناخته شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Construction of a Safe City Model Based on Residents’ Behavior Characteristics Case Study: Rahband Neighborhood of Sari

نویسندگان English

Mehdi Ghafouri 1
Arian Rezaei Khonkdar 2
Hossein Zabihi Zabihi 3
1 Assistant Professor, PhD in Architectural Engineering, Visiting Sari Azad University
2 Doctoral student of architectural engineering, Sari Azad University
3 Associate Professor, Director of the PhD Department of Urban Planning, Tehran University of Science and Research
چکیده English

Cities are living organisms that if factors disturbing their ecological balance such as security are
not anticipated and controlled, they might deteriorated. One of the newest approaches to the
urban security crisis is to pay attention to the new generation of crime prevention through
environmental design. Given the success of CPTED worldwide, It is possible to achieve horizons in
promoting the concept of CPTED by presenting models and concepts. Also, there is a relationship
between the characteristics of the physical environment and the behavioral characteristics of the
occupants of residential spaces. Behavior of the deprived class achieved physical patterns of safe
living space. The present study is a combination of quantitative-qualitative methods in terms of
methodology of mixed research. First, the analysis uses a conceptual mapping process to discover
the theoretical position of each CPTED conceptual concept Categorized into conceptual topics,
then evaluated the components of CPTED according to the hypothesis, from documentary and
library methodology to the systematic review of relevant resources, followed by physical and
social typology of barricades by distributing questionnaires extracted from the data of the main
components of the research. The degree of importance of each criterion was assessed by SPSS.
Kolmogorov-Smrinov test and analysis of 384 questionnaires in 2020 and 2021 and presented new
concepts of CPTED. According to the outputs for the current model, the GOF is 0.63, which
indicates a strong fit of the model. All research hypotheses confirm and conclude the presentation
of the CPTED conceptual model with challenges in generations of this concept.

کلیدواژه‌ها English

Resident Behavior Patterns
Safe City
Factor Analysis
CPTED Approach
Rahband Neighborhood of Sari
]1[ ذبیحی، حسین، تایماز الرامیان و حمیده پورانی. ،1392 ارتقاء مدل تحلیلی برای ارتقاء امنیت شهری از طریق رویکرد امنیت
طراحی SBD مطالعه موردی منطقه 17 شهرداری تهران، مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای.
]2[ گزارش توسعه انسانی ،2015 ترجمهی غالمحسین صالحنسب، ضمیمهی مجلهی جهاد، سال،15 ش،181 ص .8
]3[ معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی مرکز آمار ایران، ،1395سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ،1395 تهران.
]4[ میرغالمی،مرتضی. ،1396 ارزیابی تأثیر ابعاد اجتماعی و کالبدی محیط محله بر سالمت روانی و حس سالمتی ساکنین، نشریهی
هنرهای زیبا، تابستان ،1396 دورهی ،22 شمارهی،2 صفحهی .74
]5[ پورجعفر، محمدرضا، هادی محمودینژاد، مجتبی رفیعیان و مجتبی انصاری. ،1387 ”ارتقا امنیت محیطی و کاهش جرایم شهری
با تأکید بر رویکرد “.CPTED ، علوم مهندسی دانشگاه علم و صنعت .82-73
]6[ راه و شهرسازی مازندران، ،1395 آمار ساالنه اداره کل راه و شهرسازی، صفحهی .22
]7[ منصوری، سعید، 1389 منظر شهری کنترل آمار کیفی با مؤلفههای کمی، وورنال منظر شهری، سال دوم، شمارهی یازدهم،
صفحه .6
]8[ لطفی، صدیقه و مهدی صنیعیپور. ،1399 آنالیز نقش فاکتورهای ایمنی محیط در فضاهای عمومی، نمونهی موردی شیراز،
نشریهی برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، سال سوم، شمارهی دوم، صفحهی .156